Doon Ganacsi Oo Ku Gubatay Dekedda Boosaaso Iyo Dhaliilo Loo Jeediyay Maamulka Dekedda

Boosaaso, Soomaaliya — Doon sidday badeecooyin ay leeyihiin ganacsato ka soo jeeda Puntland ayaa maanta ku gubatay dekedda Boosaaso kadib markii ay ka timid Dubai, taas oo keentay in hantidii saarnayd ay baaba’do isla markaana ay soo baxaan walaacyo la xiriira ammaanka iyo qalabka gurmadka degdegga ah ee dekedda.

Sida ay sheegeen ilo deegaanka ah, doonta ayaa ka soo shiraacatay Dubai iyadoo sida alaabo ganacsi oo loogu talagalay ganacsatada Puntland. Wax yar kadib markii ay ku xiratay dekedda Boosaaso ayaa dab qabsaday doonta, dabkaas oo si degdeg ah u faafay.

Goobjoogayaal ayaa sheegay in doonta aysan helin gargaar dab-damis oo degdeg ah, taas oo sababtay in dabku si buuxda u baabi’iyo doonta iyo alaabtii saarnayd.

Dekedda Boosaaso waxaa maamusha shirkadda caalamiga ah ee DP World oo fadhigeedu yahay Imaaraadka Carabta. Si kastaba ha ahaatee, ilo iyo ganacsato ku sugan Boosaaso ayaa sheegay in dekeddu aysan lahayn qalab dab-damis oo ku filan iyo shaqaale u tababaran ka jawaabidda shilalka noocan oo kale ah.

Ganacsatada ayaa sidoo kale sheegay in tani aysan ahayn markii ugu horreysay ee dhacdo sidan oo kale ah ka dhacdo dekedda.

“Sanad kasta waxaa jira doonyo ku gubta dekedda, waxaana si buuxda u baaba’a hantidii saarnayd sababtoo ah ma jiro qalab dab-damis ama shaqaale u diyaarsan gurmadka,” ayuu yiri mid ka mid ah ganacsatada Boosaaso.

Dhaliilaha loo jeedinayo maamulka dekedda ayaa sheegaya in shirkaddu aysan sameyn maalgelintii iyo horumarintii lagu ballanqaaday dekedda Boosaaso.

Falanqeeyayaal ayaa tilmaamaya farqi weyn oo u dhexeeya horumarinta ay shirkaddu ka sameysay Berbera Port iyo xaaladda ka jirta Bosaso Port. Dekedda Berbera ayaa lagu sameeyay ballaarin iyo casriyeyn weyn oo ka dhigtay mid ka mid ah dekedaha ugu horumarsan gobolka.

Si kastaba ha ahaatee, dadka dhaliila ayaa sheegaya in Boosaaso aysan helin horumar la mid ah inkastoo ay leedahay goob istaraatiiji ah oo ku taalla marin muhiim ah oo ganacsiga badda ah.

Qaar ka mid ah siyaasiyiinta Puntland ayaa sidoo kale walaac ka muujiyay hufnaanta maamulka, iyagoo sheegaya in dowlad-goboleedka uusan cadaadis ku filan saarin shirkadda si ay u fuliso maalgashiga ay ballanqaadday. Doodaha siyaasadeed ee ka jira Puntland waxaa sidoo kale lagu sheegay eedeymo la xiriira in xubno ku dhow hoggaanka Puntland ay faa’iido ka helaan heshiiska dekedda, inkastoo arrimahaas ay weli yihiin kuwo lagu muransan yahay.

Imaaraadka Carabta ayaa saameyn ku leh saddex dekedood oo waaweyn oo ku yaalla Soomaaliya: Berbera Port, Bosaso Port, iyo Port of Kismayo.

Khubaro ayaa sheegaya in dekedda Boosaaso ay leedahay fursad dhaqaale oo weyn maadaama ay ku taallo marin muhiim ah oo maraakiibta ganacsigu isticmaalaan ee Gacanka Cadmeed. Haddii si buuxda loo horumariyo, waxay noqon kartaa xarun ganacsi oo weyn oo gobolka ah oo xitaa tartan la geli karta dekedo waaweyn sida Jebel Ali Port.

Ganacsatada Boosaaso ayaa hadda qiimeynaya khasaaraha ka dhashay dabka, iyadoo ay sii kordhayaan baaqyada ku aaddan in la keeno qalab dab-damis, la xoojiyo nidaamka badbaadada dekedda, isla markaana la helo hufnaan ku saabsan maamulka iyo horumarinta dekedda